[Nhap] Mac Le Nin

NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC- LÊ NIN

Phần 2: Học thuyết kinh tế về phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa

(thi 1 câu 3 điểm)

Câu 1: Hàng hóa là gì? Phân tích hai thuộc tính của hàng hóa.

-          Hàng hóa là sản phẩm của lào động, nó thỏa mãn nhu cầu nhất định nào đó của con ngưởi thông qua trao đổi mua bán.

-           Phân loại: Căn cứ vào các tiêu chí khác nhau để phân loại hàng hóa: Hàng hóa hữu hình (gạo ,sắt thép) hàng hóa vô hình (dịch vụ du lịch), Hàng hóa thông thương , hàng hóa đặc biệt.

-          Hai thuộc tính của hàn hóa (đủ 2 giá trị mới là hàng hóa

------- (Giá trị sử dụng và giá trị của hàng Hóa) -----

-          + Giá trị sử dụng: Là một vật nhớ những thuộc tính của nó mà thỏa mãn một loại nhu cầu nào đó của con người

+ (là công dụng để thỏa mãn nhu cầu nào đó của con người), nguyên liệu cho tiêu dùng cá nhân,

+ Xã hội loài người càng phát triển khoa học càng phát hiện ra nhiều thuộc tính tự nhiên có ích của vật phẩm đẻ tạo nhiều giá trị sử dụng khác nhau

+ Giá trị sử dụng của hàng hóa do thuộc tính tự nhiên của vật thể quyết định.

+ Giá trị sử dụng là phạm trù vĩnh viễn vì con người ở bất kì thời đại nào cũng cần đến nhiều loại gí trị sử dụng khác nhau để thỏa mãn nhu cầu đa dạng của mình

+ Giá trị sử dụng không dành cho ngưởi tạo ra nó mà đẻ dành cho người mua nó do vậy giá trị hàng hóa phụ thuộc vào sự đánh giá của người mua

+ Lưu ý : Không phải bất kì một sản phẩm nào có giá trị sử dụng cũng là hàng hóa, Một sản phẩm chỉ được coi là hàng hóa nếu nó được đem ra trao đổi mua bán

-          + Giá trị của hàng hóa

o   Là Lao động động xã hội của người sản xuất kết tinh trong hàng hóa

o   Giá trị là một phạm trù mang tính lịch sử

§  Trong XH mà ng sử dụng sức lao động làm ra SP để tiêu dùng cho bản thân và gia đình sự hao phí đó không có hình thái giá trị

§  CHỉ trong XH ng ta làm ra SP để trao đổi, thì hao phí lao động đó mới mang hình thái giá trị.

Câu 2: Trình bày lượng giá trị của hàng hóa và các nhân tố ảnh hưởng đến lượng giá trị của hàng hóa.

Lượng Giá trị của hàng hóa:

-          Là lượng lao động hao phí để sản xuất ra hàng hóa đó.

-          đo lượng giá trị của hàng hóa bằng thước đo thời gian cụ thể là tg ld xh cần thiết

o   Thời gian Lao động cấn thiết:  là thời gian cấn thiết để sản xuất ra một hàng hóa trong điều kiện bình thường của xã hội, tức là với một trình độ kĩ thuật trung bình, trình độ khéo léo trung bình và cường độ lào động trung bình so với hoàn cảnh XH nhất định.

Các Nhân tố ảnh hưởng đến lượng giá trị của hàng hóa

-          (1)  Năng suất Lao động:

o   Là năng lực SX của lao động, được tính bằng số lượng sản phẩm sản xuất ra trong một đơn vị thời gian hoặc số lượng thời gian cần thiết để SX ra một đơn vị sản phâm.

o   Có hai loại năng suất lao động ( NSLD cá biệt, NSLD xã hội)

o   Hàng hóa dc trao đổi không phải theo giá trị cá biệt mà là giá trị XH ->> NSLD XH có ảnh hưởng tới giá trị trao đổi của hàng hóa

o   NSLD tăng -> thời gian lao động XH cần thiết để SX ra hàng hóa giảm ->Lượng giá trị của một đơn vị sản phẩm càng ít

o   à Luong giá trị của một đơn vị hàng hóa tỉ lệ thuận với số lượng lao động kết tinh tỉ lệ nghich với năng suất LD XH

o   (1.1)  Cường độ lao động:

§  Là khái niêm nói lên mức độ khẩn trương, là sự căng thẳng mệt nhọc của người lao động

§  CDLD Tăng- > lượng LD hao phí trong một đơn vị thời gian cũng tăng lên-> Solg SP tăng  -- Luong giá trị không đổi

§   

-          (2)  Mức độ phức tạp của lao động

-           LD giản đơn là sự hao phí LD một cách giản đơn mà bất kì 1 nguoi binh thuong nao có khả năng LD cung co the thuc hien dc

-          Lao đọng phức tạp là lao đọng đòi hỏi phải dduocj đào tạo, huấn luyên thành lao động lành nghề

-          Trong cùng một thời gian như nhau, LD phức tạp tạo ra nhiều giá trị hơn so  vơi LD giản đơn. LD Phức tạp là LD giản đơn dc nhân lên gấp bội

-           

Câu 3. Trình bày nội dung và tác dụng của quy luật giá trị

-          QLGT là quy luật kinh tế cơ bản của nền SX và trao đổi hàng hóa và ở đâu có SX và trao đổi hàng hóa thì ở đó có sự tồn tại phát huy của giá trị.

Nội dung:

-          Việc SX và trao đổi hàng hóa phải dựa trên cơ sở hao phí lào động XH cần thiết. Sự vân động của QLGT thông qua sự vận động của giá trị hàng hóa. Vì giá trị là cơ sở của giá cả, còn giá cả phụ thuộc và giá trị.

-          Hàng hóa nào nhiều giá trị thì giá trị thì giá cả của nó sẽ cao và ngược lại

-          Ngoài ra giá cả còn phụ thuộc vào sự tác động của các nhân tố thị trường “Sự tác động này làm giá cả trên thị trường tách rời với giá trị và lên  xuống xoay quanh trục giá trị của nó”

-          Thông qua sự vận động của giá cả thị trường mà quy luật giá trị phát huy tác dụng

Tác dụng của quy luật giá trị

-          (1)   Điều tiết sản xuất và luu thông hàng hóa

o   Điều tiết SX tức là điều hòa, phân bố các yếu tố sản xuất giữa các ngành, các lĩnh vực của nền kinh tế. Nó thông qua sụ biến động của giá cả hàng hóa trên thị  trường dưới tác động của quy luật cung cầu

o   Điều tiết luu thông của quy luật giá trị cũng thông qua giá cả trên thị trường

o   à Như vậy sự biến động của giá cả trên thị trường không những chỉ rõ sựn biến động về kinh tế, mà còn có tác dụng điều tiết nền kinh tế hàng hóa.

-          (2) Kích thích cải tiến kĩ thuật, hợp lý hóa sản xuất, tăng năng xuất lao động, thúc đẩy lực lượng sản xuất xã hội phát triển

o   Trong nền KT Hàng hóa, mỗi người sản xuất hàng hóa là một chủ thể kinh tế độc lập, họ tự qyết định hoạt động SX kinh doanh của mình nên người nào có hao phí lao động cá biệt nhỏ hơn hao phí lao động xã hội của hàng hóa thì sẽ có lợi, sẽ thu dc lãi cao hơn và ngược lại. Để giành lợi thế trong cạnh trạnh và tránh nguy cơ thất bại, họ phải hạ thấp hao phí LD cá biệt của mình= hao phí LD XH cần thiết. Muốn vậy họ luôn phải tìm cách cải tiến kỹ thuật, cait tiến tổ chức quan lý, tăng năng xuất lao động, K quả là lực lượng sx XH dc thúc đẩy pt mạnh mẽ

-          (3) Thực hiện sự lựa chọn tư nhiên và phân hóa người sản xuất hàng hóa thành người giàu và người nghèo

o   Quá trình canh tranh theo đuổi giá trị tất yếu dẫn tới: Người có điều kiện SX thuận lợi, trang bị tốt về mọi mặt nên có hao phí LD cá biệt< hao phí lao động XH cần thiết, nhờ đó giàu lên nhanh chóng, mở rộng sx và ngược lại.

o   Nhưng tác động của quy luật giá trị trong nền k tế hàng hóa có ý nghĩa hết sức to lớn

§  Một mặt nó chi phối cho sự chọn lọc tự nhiên, đào thải các yếu kém, kích thích các nhân tố tích cực phát triển

§  Mặt khác phân hóa xh thành kẻ giàu người ngèo, tạo ra sự bất bình đẳng trong XH

Câu 4. Tư bản là gì? , Phân tích mâu thuẫn chung của công thức chung tư bản?\

Tư bản là:

-          Tư bản là giá trị mang lại giá trị thăng dự làm cách bóc lột sức lao động của công nhân làm thuê.

-          Tư bản trước hết được biểu hiện bằng một số tiền, nhưng không phải mọi tiền đểu trở thành tư bản mà tiền chỉ trở thành tư bản khi nó được sử dụng và mang lại cho chủ sở hữu của nó Gía trị lớn hơn.

Phân tích mâu thuẫn của công thức chung tư bản

-          Công thức chung của tư bản:

o   H-T-H

o   T-H-T

o   T-H-T’ (T’ = T+D T)

Mới nhìn vào công thức chung có vẻ giá trị thặng dư dc sinh ra trong lưu thông nhưng thực tế không phải như vậy,  trong lưu thông dù trao đổi ngang giá hay không ngang giá thì cũn không tạo ra giá trị mới, do đó cũn không tạo ra giá trị thặng dư.

Trường hợp trao đổi ngang giá:

-          CHỉ có sự thay đổi hình thái của giá trị, từ tiền thành hàng và từ hàng thành tiền, còn tổng giá trị cũng như phần giá trị nằm trong tay mô

-          i bên tham gia trao đổi trước sau v ẫn không thay đổi.

-          Tuy nhiên về mặt giá trị sử dụng thì vả hai bên trao đổi đều có lọi vì dc những hàng hóa thích hợp với nhu cầu của mình.

Trường hợp trao đổi không ngang  giá (có 3 truong hợp)

1.      Người mua: giá cả<giá trị -> lợi

Người bán: giá cả >giá trị -> không lời

2.      Ngườ mua: giá cả >giá trị - . Lời

Người bán: giá cả> giá trị -> không lời

3.      Người mua: giá cả < giá trị -> Lợi

Người bán: giá cả >Giá trị -> Lời

è Trong lưu thông thuần túy dù ngang giá hay không ngang giá vẫn không sinh ra giá trị thặng dư. Ngoài lưu thông (hàng hóa trong kho) không sinh ra giá trị thặng dư.

è Như vậy: Trong lưu thông không sinh ra giá trị thặng dư, ngoài lưu thoogn cũng không sinh ra giá trị thặng dư, nó c hỉ xuất hiện trong lưu thông và đồng thời không phải trong luu thông

Câu 5. Tại sao nói hàng  hóa sức lao động là chìa khóa để giải quyết mâu thuẫn chung của công thức chung tư bản?

Câu 6. Giá trị thặng dư là gì? Trình bày các phương pháp cơ bản SX giá trị thặng dư?

Giá trị thặng dư là gì?

-          Giá trị thặng dư là một phần của giá trị mới dôi ra ngoài giá trị sức lào động do công nhân làm thuê tạo ra và bị nhà tư bản chiếm không (Lđ không công cho nhà tư bản)

Các phương pháp cơ bản sản xuất ra giá trị thặng dư (2 phương pháp)

-          (1) Sản xuất giá trị thặng dư tuyệt đối

o   Trong giai đoạn đầu tiên của sx tư bản chủ n ghĩa, khi kỹ thuật còn thất, tiến bộ chậm chạp thì phương pháp chú yế để tăng giá trị thạng dư là kéo dài ngày lao động của công nhân

o   Giá trị thặng dư tuyệt đối là giá trị thặng dư đưuọc tạo ra do kéo dại thời gian lao động vượt qua thời gian lao động tất yếu, trong khi NSLđôg XH. Giá trị sức LĐ và thời gian lao động tất yếu không thay đổi

-          (2) Sản xuất giá trị thặng dư tuong đối

o   Việc kéo dài ngày LĐ bị giới hạn về thể chất và tinh thần của người LĐ và vấp phải cuộc đấu trạnh ngày càng mạnh mẽ của giai cấp công nhân. Mặc khác, khi SX tư bản CN phát triển đến giai đợn CN cơ khí, kỹ thuật đã tiến bộ làm cho năng suất LĐ tăng lên nhan chóng, thì các nhà tư bản chuyern sang phương thức boc lột dựa trên cơ sở tăng NSLĐm bóc lột giá trị thawg dư tương đối.

o   Giá trị thặng dư tương đối là giá trị thặng dư dc tạo ra do rút ngắn thời gian LĐ tất yếu bằng cách nâng cao NSLĐ XH, nhờ đó tăng thời gian LĐ thặng dư lên ngay trong điều kiện độ dài ngày lao động vẫn như cũ

Câu 7. Thực chất của tích lũy tư bản là gì? Trình bày các nhân tố ảnh hưởng tới quy mô tích lũy tư bản?

Thực chất của tư bản tích lũy là :

-          Sự chuyển hóa trở lại của giá trị thặng dư thành tư bản dc gọi là tích lũy tư bản

-          Như vậy thực chất của tích lũy tư bản là sự chuyển hóa một phần giá trị thặng dư thành tư bản, hay là quá trình tư bản hóa giá trị thặng dư. Nói một cách cụ thể tích lũy tư bản là tái sản xuất ra tư bản với quy mô ngày càng mở rộng. Sở dĩ giá trị thặng dư có thể chuyển hóa thành tư bản được là vì giá trị thặng dư đã mang sẵn những yếu tố vật chất của tư bản mới

Các nhân tố ảnh hưởng đến quy mô tích lũy tư bản:

-          (1) Một là trường hợp khối lượng giá trị thăng dự không đổi thì quy mô của tích lũy tư bản phụ thuộc vào tỷ lệ phân chia khối lượng giá trị thăng dự thành 2 quỹ : q`uỹ tích lũy và quỹ tiêu dùng của nhà tư bản.(tỷ  lệ nghịch với nhau ).

-          (2) Hai là nếu tỷ lệ phân chia đó đã được xác định thì quy mô của tích lũy tư bản phụ thuộc vào khối lượng giá trị thăng dự. Thuộc các nhân tố sau :

o   Trình độ bóc lột sức lao động băng những biện pháp: tăng cường độ lao động, kéo dài ngày lao động, cắt giảm tiền lương của công nhân

o   Trình độ năng suất xã hội: NS LĐ XH tăng lên sẽ có thêm những yếu tố vật chất để biến giá trị thặng dư thành tư bản mới, làm tăng quy mô của tích lũy

o   Sự chênh lệch giữa tư bản dc sử dụng và tư bản đã tiêu dùng

o   Quy mô của tư bản ứng trước:

§  Với trình độ bóc lột ko thay đổi thì khối lượng giá trị thặng du do khối lượng tư bản khả biến quyết đình. Do đó quy mô của tư bản ứng trước, nhất là bộ phận tư bản khả biến càng lớn thì khối lượng giá trị thawjg dư bóc lột dc càng lớn, tạo điều kiện tăng quy môt tích lũy tư bản

PHẦN 1. TRIẾT HỌC mác lê nin

Câu 1: hãy nêu và phân tích nội dung định nghĩa vật chất của lênin? Từ đó rút ra ý nghĩa phương pháp luận của nó?

Đinh nghĩa vật chất của Nê Nin:

 Hoàn cảnh ra đời:

-          Chủ nghĩa duy tâm tấn công chủ nghĩa duy vật xung quang phạm trù vật chất:

-          Các nhà vật lí vi mô bị rơi vào khủng hoảng trước những phát minh vật lí của mình

Nộ dung định nghĩa vật chất:

-          Trong tác phẩm (Chủ nghĩa duy vật và kinh nghiệm phê phán (1906-1909) Lê nin đã phát biểu định nghĩa vật chất nhứ sau:

Vật chất là một phạm trù triết học dùng để chỉ thực tại khách quan được đem lại cho con người trong cảm giác, được cảm giác của chúng ta chép lại, chụp lại phản ánh và tồn tại không lệ thuộc vào cảm giác.

Phân tích:

-          Vật chất là một phạm trù triết học dùng để chỉ thực tại khách quan dc đem lại cho con người trong cảm giác:

o   VC là một phạm trù triết học có nghĩa là VC dc định nghĩa theo triết học, đó là nghĩa khái quát nhất, rộng nhất, chung nhất của toàn bộ kiến thức chứ không phải dc hiểu theo nghĩa thông thường

o   Vật chất là một phạm trù triết học dùng đẻ chỉ thực tại khác quan (Hiện thực khách quan- thế giới khách quan) điểu đó nghĩa là:

§  Thứ nhất VC bao gồm tất cả các sự vật hiện tượng quan hệ , qua trình  tồn tại xung quanh chúng ta, độc lập vs ý thức chúng ta và khi tác động lên các giác quan thì có khả năng sinh ra cảm giác:

§  Thứ 2: thực tại khách quan hay VC là cái có trước, cảm giác và ý thức là cái có sau do thực tại khách quan hay vật chất quyết định.

è Đến đây định nghĩa VC của NeeNin dã giải quyết dc mặt thứ nhất của vấn đề cơ bản của triết học:VC hay ý thức, cái nào co trước cái nào có sau cái nào quyết đinh cái nào?

-          Cảm giác chép lại, chụp lại, phản ánh thực tại có nghĩa là:

o   Cảm giác có giá trị như là môt  bản sao về nguyên bản là thực tại khách quan

o   Con người có khả năng nhận thưc dc thế giới khách quan

è Đến đây D.n VC của Lê Nin đã giải quyết dc vấn đề thứ 2 của vấn để cơ bản của triết học là trả lời cho câu hỏi: Con người có khả năng nhận thưc dc thê giới khách quan hay không?

-          Sự tồn tại của thực tại khách quan là không lệ thuộc vào  cảm giác có nghĩa là :sự tồn tại của VC độc lập vs ý thức, sự tồn tại của vật chất là khách quan.

-           L N đã khẳng định lại tính khách quan của VC từ đó phân biệt nó vs ý thức

Như vậy ĐN VC của Lê Nin bao gồm 3 nội dung

-          VC cái tồn tại khách quan bên ngoài ý thưc không phụ thuộc vào ý thức

-          VC cái gây nên cảm giác ở con người khi bằng cách nào đó (trực tiếp hoặc gián tiếp) tác đông lên giác quan  của con người

-          VC cái mà cảm giác, tư duy, ý thức chẳng qua chỉ là sự phản ánh  của nó.

Ý nghĩa của phương pháp luận:

-          ĐỊnh nghĩa vật chất của Lê Nin đã giải quyết dc vấn để cơ bản của triết học và phê phán những quan niêm sai lầm của triết học duy tâm, tôn giáo về VC cũng như bác bỏ thuyết không thể biết

-          Định nghĩa VC của Lên Nin đã tiếp thu có phê phán những quan điểm đúng của Chủ nghĩa duy vật trước đây v à đồng thời khắc phục những điểm thiếu sót và hạn chế của nó và nó có ý nghĩa về mặt thế giới quan, phương pháp luận đối vời khoa học cụ thế khi nghiên cứu Vật Chất

-          D/n VC của LN cho phép xác định cái gì là vật chất trong lịnh vực XH để có thể giải thích nguồn gốc, bản chất và các quy luật khách quan của xã hội

-          d/n VC của LN đã mở đương cho các nhà khoa học nghiên cứu thế giới vô cùng vô tận

Câu 2.Phân tích nguồn gốc và bản chất của ý thức? Từ đó, xác định vai trò của tri thức khoc học đối với đời sống xã hội?

Nguồn gốc của ý thức: ( 2 nguồn gốc)

-          Nguồn gốc tự nhiên: ý thức là sụ phản ánh hiện thực khách quan vào trong đâu óc của con người

+ Phản ảnh hiện thực khách  quan là thuộc tính chung của mọi dạng vật chất (Lê Nin)

+ Phản ánh (k niêm phản  ánh) là sự tác động qua lại giữa các hệ thống vật chất, đó là năng lực tái hiện, giữ lại kết quả của sự tác động qua lại đó, hoặc là năng lực tái hiện, giữ lại và biến đổi của hệ thông VC này sang hệ thống VC khác.

+ Các hình thức của phản ánh, từ thấp đến cao:

            $ Đơn giản nhất là trong thế giới vô sinh: phản ánh vật lý qua những biến đổi cơ, lí hóa dẫn đến sự biến đổi về kết cấu, vị trí, sự biến dạng và phá hủy…

            $ Trong giới hữu sinh cao hơn. SỰ tiến hóa từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp)

            $ Thực vật: tính chọn lọc

$ đỘNG  vật: dv bậc thấp là tính cảm ứng- > Động V bậc cao là nhung phản xạ có điều kiện -> Cuối cùng chuyển hóa thành phản ánh có ý thức của con người

+ Ý thức là sự phản ánh hiện thực khách quan điều đó cũng thể hiện năng lực tái hiện lại, dừng lại, nhớ lại, hay làm biến đổi của khách thể phản ánh trong chủ thể phản ánh được ghi nhận ở bộ não người

+ Khách thể phản ánh là một phần của hiện thực khách quan mà nhận thức của con ng có thể với tới dc.

+ CHủ thê phản ánh là nh con người có hay còn khả năng nhận thức.

+ Ý thưc là sự tác động qua lại giữa khách thể với chủ thể được ghi nhận ở bộ não người vs điều kiện não phải hoạt động bình thường.

è Như vậy về mặt nguyên tắc ý thức của con người chỉ xuất hiện khi có sự tác động của hiện thực khách quan vào bộ não con người

-          Nguồn gốc xã hội (Lao động và ngôn ngữ)

o   Lao động :

§  K/N Lao động là hoạt động có ý thức, mục đích, có phương pháp của con người làm biến đổi hiện thực khách quan, nhằm đáp ứng những nhu cầu của con người:

§  Vai trò LĐ: Làm cho  giời tự nhiên bộc lộ những thuộc tính, những quy luật vận động và khi tác động và các giác quan của con người thì sinh ra ý thức.

o   Ngôn ngữ: K/N: Là vật chất của t ư duy, là hiện thực trục tiếp của tư tưởng, là yếu tố quan trọng đẻ phát triển tâm lý, tư duy của con người

§  Nguồn gốc: hình thành từ quá trình lao động sáng tạo của cong người, thanh quản phát triển hình thành tiếng nói

§  Vai trò: Trơ thành phương tiện vật chất đê đáp ứng những ngu cầu khách quan về giao tiếp, trao đổi những kinh nghiêm và tình cảm

§  Kết cấu: gồm tiếng nói và chữ viết:

è KHÁI NIÊM Ý THỨC: Là sự phản ánh hiện thực khách quan vào trong tổ chức VC cao nhất là não người. , ý thức là hình ảnh chủ quan của thế giới khách quan là cái vật chất được di chuyển vào trong não người và được cải biến ở trong ấy.

Bản chất của ý thức

-          Là sự phản ánh hiện thực khách quan vào trong tổ chức VC cao nhất là não người.

o   Ý thức là sản phẩm của vật chất nhưng ý thức không phải là sản phẩm của mọi dạng vật chất mà ý thức chỉ là sản phẩm của 1 dạng vật chất duy nhất về tự nhiên của con người là bộ não.

o   Ý thức là hình ảnh chủ quan của thế giới khách quan điểu đó có nghĩa là : Ý thức mang tính chủ quan, ý thức không mang tính khách quan. Ý thức là hình ảnh chú quan của thế giới khách quan

o   Ý thức là cái vật chất được di chuyển vào trong não người và được cải biến ở trong ấy.

o   ý thức mang bản chất xã hội và ý thức được hình thành ở trong xã hội.

vai trò của tri thức khoc học đối với đời sống xã hội?

-          Tri thức khoa học dc kết tinh trong mọi nhân tố của lực lượng SX- trong đối tượng LĐ- KT- quá trình Công nghệ và cả trong những hình thức tổ chức tương ứng của SX

-          Là nhân tố thao tác trực tiếp trong hệ thống kĩ thuật

-          Điều khiển và kiểm tra quá trình SX, hoàn thiện việc quản lý kinh tế

-          Trở thành lực lượng SX trực tiếp, thành đối tượng LĐ, thành máy móc thiết bị và pp công nghệ mới, thành các hình thúc tổ chức mới

Câu 3 Trình bày nội dung cơ bản của nguyên lý về mối liên hệ phổ biến và nguyên lý về sự phát triển ? Từ đó, rút ra ý nghĩa phương pháp luận của nó và liên hệ với thực tiễn của bản than.

§  Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến :

-       Khái niệm :

+ Phép

tượng của thế giới không phải là sự tồn tại tách rời và cô lập mà chúng là một thế thống nhất. Trong thể thống nhất đó có những mối liên hệ tác động qua lại lẫn nhau ràng buộc và phụ thuộc, qui định lẫn nhau, chuyển hóa cho nhau đó là liên hệ phổ biến.

-       Tính chất :

+ Tính phổ biến.

+ Tính khách quan.

+ Tính quy luật.

+ Tính phong phú đa dạng.

-       Phân loại :

+ Là một liên hệ bên trong – mối liên hệ bên ngoài.

+ Là một liên hệ trực tiếp – mối liên hệ gián tiếp.

+ Là một liên hệ cơ bản – mối liên hệ không cơ bản.

+ Là một liên hệ chủ yếu – mối liên không chủ yếu.

-       Ý nghĩa phương pháp luận :

Nghiên cứu về mối liên hệ phổ biến có ý nghĩa đối với hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiến cả con người.  Cho nên khi nghiên cứu mối liên hệ phổ biến có quan  điểm toàn diện, quan điểm lịch sử - cụ thế .

§  Nguyên lý về sự phát triển :

-       Khái niệm :

+ Phát triển là sự vận động mà kết quả là đưa sự vật từ giản đơn đến phức tạp , từ thấp đến cao, từ chưa hoàn thiện đến hoàn thiện.

Nghĩa là sự vận động theo chiếu hướng đi lên.

+ Quan điểm biện chứng về sự phát triển không phải lúc nào cũng là con đường thẳng tắp đi lên mà nó có thể trải qua những quanh co phức tạp đôi khi cả những va vập thất bại thụt lùi . Cái mới cải tiến bộ bao giờ cũng là cái tất thắng.

-       Ý nghĩa phương pháp luận :

+ Ngoài quan điểm toàn diện, quan niệm về sự cụ thể đòi hỏi phải có quan điểm phát triển ( giai đoạn cái mới )

+ Nghĩa là phải biết phát hiện tìm kiếm bảo vệ và tao được cho cái mới tồn tại phát triển muốn vậy :

 Phổ biến được cái mới và cái cũ, cái mới thật với cái mới giả.

 Đấu tranh xóa bỏ cái cũ XD cái mới, cải tạo cái cũ thành cái mới.

 Tạo điểu kiện cho cái mới tồn tai và phát triển.

Câu 4: Trình bày nội dung cơ bản của quy luật từ những thay đổi về lượng dẫn đến những thay đổi về chất và ngược lại ? Ý nghĩa phương pháp luận của nó và liên hệ với thực tiễn.

Khái niệm

-       Chất là một phạm trù triết học dùng để chỉ tính khách quan vỗn có của sự vật, là sự thống nhất hữu cơ giữa các thuộc tính làm cho nó là nó mà không phải là cái khác.

-       Lượng cũng là một phạm trù triết học  dùng để chỉ tính khách quan vốn có của sự vật biểu thị số lượng, quy mô, trình độ, nhịp điệu của sự vận động và phát triển của sự vật cũng như các thuộc tính của nó.

Mối liên hệ giũa chất và Lượng

Sự vận động của quy luật chỉ là mối quan hệ biện chứng giữa chất và lượng

-       Chiều thuận: Từ những thay đổi về lượng dẫn tới những thay đổi về chất

o   Sự thống nhất giưa chất và lượng dc thể hiện bằng khái niệm “độ”. Độ là gianh giới tồn tại của sự vật, hiện tượng mà ở đó sự tích lũy về lượng dẫn tới sụ thay đổi về chất

o   Khái niệm “nhẩy vọt” là kết thúc một giai đoạn biến đổi về lượng chất củ mất đi, chất mới hình thành

o   Khái niệm điểm nút là giới hạn mà ở đó diễn ra sự nhảy vọt.

o   => Như vậy cách thức của sự phát triển diễn ra như sau: Trước hết sự vật tích lũy tuần tự về lượng đạt đến quá trình nhảy vọt vượt qua điểm nút, chất cũ mất đi chất mới hình thành, chất mới  lại tiếp tục tích lũy về lượng lại đến quá trình nhảy vọt vượt qua điểm nút, cứ như thế tạo thành những đường nút vô tận thể hiện tính quy luật trong cách thức của sự phát triển.

o   => Tuy nhiên sự tích lũy về lượng dẫn đến sự thay đổi về chất bao giờ cũng xảy ra trong những điều kiện nhất định mà vượt khỏi điều kiện đó thì sự biến đổi về lượng chưa chắc dẫn tới sự biến đổi về chất

-       Chiều ngược: Từ những thay đổi về chất dẫn đến sụ thay đổi về lượng:

o   Chất mới tác động đến lượng mới và lượng mới này có thể là lượng cũ phát triển vs quy mô tốc độ khác và có thể là luongj mới co trong chất mới

Ý nghĩa của phương pháp luận:

-       Ý nghĩa thực tiễn : để cho chất cũ mất đi và chất mới hình thành thì phải biết tạo ra những điểm nhảy vọt, phải thường xuyên tích lũy về lượng, lựa chọn những điểm nút phù hợp, có như vậy chất cũ mới mất đi, chất mới hình thành

-       Cần tránh 2 quan điểm sai lầm

o   Tuyệt đối hóa về lượng: Chỉ chú ý đên sự tích lũy về lượng, mà khoogn chú ý đến sự nhảy vọt vì thế chất cũ ko thể mất đi , chất mới không thể hình thành

o   Tuyệt đối hóa về chất: chỉ chú ý đến sự thay đổi về chất mà không chú ý đến sự thay đổi về lượng vì thế chất sau nhảy vọt không phải là chất mới mà chỉ là sự biến tướng của chất cũ

-        

Câu 5: Thực tiễn là gì ? Phân tích vai trò của thực tiễn đối với nhận thức. Từ đó phê phán những quan điểm sai lầm về vấn đề này ?

Thực tiễn là gì ?\

-       Thực tiễn là toàn bộ  hoạt động vật chất có tính lịch sử- Xã hội của con người, nhằm cải tạo (biến đổi) thế giới khách quan

-       Kết cấu (3 hình thức cơ bản)

o   Hoạt động SX vật chất : là quá trình con người tạo ra các công cụ lao động và biến đổi thế gới tự nhiên, xã hội và dưới dạng chung nhất

o   Hoạt động biến đổi xã hội : Là hoạt động đấu tranh XH dc coi là hình thức cao nhất của thực tiễn dc thể hiện chủ yếu trong quan hệ giai cấp, dân tộc , quá tình đấu tranh giai cấp và đấu tranh dân tộc

o   Hoạt động thực nghiệm khoa học : Là một hình thức đặc biệt của hoạt động thực tiễn bao gồm thực nghiêm khoa học và thực nghiệm  XH

o   Tính chất lịch sử của hoạt động thực tiễn : là quá trình hình thành, tồn tại, vận động phát triển của con người và XH\

-       Vai trò của thực tiễn với nhân thức

o   Thực tiễn là cơ sở và là động lực của nhận thức, có nghĩa là thực tiễn thúc đẩy  nhận thức phát triển vì thực tiễn không đứng yên vì thực tiễn luôn luôn vận động, trong quá trình vận động, trong quá tình vân động bộc lộ những nhiêm vụ, yêu cầu mới thúc đẩy nhận thức của con  người phát triển để theo kịp những thay đổi của thực tiễn

o   Thực tiễn là mục đích của nhận thức, mục đích cao nhất của nhận thức không phải là để nhận thức mà mục đích cao nhất của nhận thức là để thống trị làm chủ sự vật

o   Thực tiễn là tiêu chuẩn của chân lý.

§  Chân lý là nội dung những chi thức đúng phù hợp vs hiện tại khách quan và đc thực tiễn kiểm nghiệm

§  Thực tiễn là tiêu chuẩn kiểm tra chân lý vì thực tiễn là cơ sở để phát hiện và kiểm tra chân lý

§  Thực tiễn là khách quan

Câu 6 : Trình bày nội dung cơ bản của quy luật quan hệ sản xuất phải phù hợp với tính chất và trình độ phát triển của lực lượng sản xuất ? Vận dụng quy luật này vào thực tiễn cách mạng nước ta hiện nay ?

Các khái niệm

-       KN phương thức SX: Là cách thức con người tiến hành sản xuất VC và tao ra của cải VC cho xã hôi

-       KN quan hệ SX: Là mối quan hệ giưa con người và con người trong quá trinh SX vật chất, theo một nghĩa chung nhất thì QHSX là một yếu tố của phương thức SX, là mặt XH của phương thức SX:

-       Tính chất của lực lượng  SX:

o   Thể hiện mức độ xã hội hóa của tư liệu SX và người Lao động

o   Tính c á thể: cùng công cụ LĐ để SX ra sản phẩm

o   Tính XH: khí SX mang tính dây chuyền, mỗi người sx chỉ là một bộ phân của day chuyền, sản phẩm làm ra là kết quả của nhiều người LĐ

-       Trình độ của người SX (trình độ của người LĐ, của công cụ lao động)

Vai trò quyết đình của lực lượng SX với Quan hệ sản xuất:

Trong quá trình sxvc một nhu cầu có tính chất tất yếu, khách quan là người lđ muốn thường xuyên giảm nhẹ lđ của mình và đạt hiệu quả kinh tế ngày càng cao. Muốn vậy, người lđ phải thường xuyên cải tiến cclđ của mình và khi cclđ đc cải tiến thì kinh nghiệm và thói quen của ng lđ thay đổi và chính sự tác động qua lại giữa ng lđ và cclđ  làm cho llsx trở thành yếu tố hđ nhất và cách mạng nhất trong phương thức sx.

-Trong sự vận của phương thức sx: lúc đầu llsx và qhsx là phù hợp với nhau. Càng về sau llsx càng vận độg nhanh hơn, qhsx càng vận độg chậm hơn. Từ đó hình thành mâu thuẫn giữa llsx mới và qhsx lỗi thời. Khi mâu thuẫn này lên đến đỉnh cao, llsx mới sẽ gạt bỏ qhsx cũ để hình thành qhsx mới phù hợp llsx mới. Điều đó cũng có nghĩa là một phương thức sx cũ mất đi, một phương thức sx mới hình thành. Và cứ như thế, dưới sự tđ của ccsx ls xh loài người tuần tự trải qua 5 phương thức sx  từ thấp đến cao đó là:

+ Pthức sx công xã nguyên thủy. + Pthức sx chiếm hữu nô lệ. + Pthức sx phong kiến + Pthức sx TBCNb+ Pthức sx cộng sản chủ nghĩa.

-Trên thực tế không phải tất cả các quốc gia đều tuần tự trải qua 5 pthức sx từ thấp đến cao mà có một số quốc gia  có thể bỏ qua một vài pthức để đi lên những phương thức mới cao hơn.

Vd: VN => PK => CNXH; Mỹ => CHNL=>TBCN

2.2.Sự tđ trở lại của qhsx với llsx.

-  QHSX tác động lại LLSX ở chỗ, nó quy định mục đích của sản xuất, hệ thống tổ chức quản lý sản xuất, phương thức phân phối sản phẩm. Do vậy, nó tác động đến thái độ người lao động. QHSX phù hợp sẽ thúc đẩy LLSX phát triển và ngược lại sẽ kìm hãm sự phát triển của LLSX.
-  Quy luật QHSX phù hợp với tính chất và trình độ của LLSX tác động trong lịch qua sự thay thế kế tiếp nhau của các PTSX từ thấp đến cao. Đó là cách nhìn thế giới trên phương diện tổng thể, quy luật chung, xu hướng chung của lịch sử thế giới. Nhưng thực tế thì lịch sử đã chứng minh rằng, không phải bất cứ nước nào cũng nhất thiết phải tuần tự qua các PTSX.

-  Sở dĩ qhsx có vai trò như vậy với llsx là vì:

+  Qhsx quyết định mục tiêu nền sx. + Qhsx quyết định hình thức tổ chức, quản lý sx.

+  Qhsx quyết định quy mô, phân phối sp.

ð  ảnh hưởng rất lớn đến thái đọ của ng lđ

+  Tích cực thúc đẩy llsx. + Tiêu cực => kiềm hãm llsx.

2.3. Vận dụng.

Nghiên cứu nắm vững quy luật này Đảng ta đã vận dụng một cách đúng đắn, sáng tạo trong hoạt động thực tiễn cách mạng:
+  Việt Nam lựa chọn con đường đi lên XHCN không qua TBCN là một sự lựa chọn đúng đắn, phù hợp với sự phát triển của lịch sử, nhưng cũng có rất nhiều mâu thuẫn đó là: llsx phát triển thấp nhưng qhsx đòi hỏi phải phát triển cao. Vì thế mà mâu thuẫn đã xẩy ra.

Thực tế hiện nay ở việt nam khi qhsx quá lạc hậu, khi qhsx đã vượt ra quá nhiều so với llsx hay tiên tiến một cách giả tạo thì sẽ tạo ra sự kìm hãm sự phát triển của llsx.

+  Xuất phát từ đặc điểm chủ yếu của Việt Nam là từ sản xuất nhỏ đi lên xây dựng PTSX XHCN, nên theo quy luật này. Đảng ta cho rằng: phát triển LLSX, thực hiện CNH – HĐH đất nước là nhiệm vụ trung tâm của thời kỳ quá độ, nhằm xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật của CNXH, không ngừng nâng cao năng suất lao động xã hội, cải thiện đời sống nhân dân.
+  Phù hợp với trình độ phát triển của LLSX, thiết lập từng bước QHSX XHCN từ thấp đến cao, đa đa dạng hoá hình thức sở hữu.
+  Phát triển nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần theo định hưỡng XHCN, vận hành theo cơ chế thị trường, có sự quản lý của nhà nước. Kinh tế quốc doanh và kinh tế tập thể ngày càng trở thành nền tảng của nền kinh tế quốc dân. Thực hiện nhiều hình thức phân phối, lấy phân phối theo kết quả lao động và hiệu quả kinh tế là chủ yếu.

Câu 7 Phân tích mối quan hệ biện chứng giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội? Từ đó rút ra ý nghĩa phương pháp luận của nó và phê phán những quan điểm sai lâm về vấn đề này?

1. Ý thức xã hội phản ánh tồn tại xã hội , do tồn tại xã hội quyết định :
Quan niệm duy tâm coi tinh thần , tư tưởng là nguồn gốc của mọi hiện tượng xã hội, quyết định tiến trình phát triển của mọi xã hội . 
Chủ nghĩa duy vật thì khẳng định rằng:
- Tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội, ý thức xã hội chỉ là sự phản ánh tồn tại xã hội. 
- Tồn tại xã hội như thế nào ý thức xã hội như thế ấy. Mỗi khi tồn tại xã hội biến đổi thì những quan điểm về chính trị, pháp quyền, triết học, đạo đức, văn học, nghệ thuật ... sớm muộn sẽ biến đổi theo. 
Vì vậy ở những thời kỳ lịch sử khác nhau nếu chúng ta thấy có những lý luận, quan điểm, tư tưởng xã hội khác nhau thì đó là do những điều kiện khác nhau của đời sống vật chất quyết định. 
2. Tính độc lập tương đối của ý thức xã hội :
Ý thức xã hội do tồn tại xã hội quyết định. Nhưng ý thức xã hội không hoàn toàn thụ động, nó có tính năng động, có tính độc lập tương đối trong sự phát triển của mình .
Tính độc lập tương đối của ý thức xã hội biểu hiện ở những mặt dưới đây :
* Ý thức xã hội thường lạc hậu hơn so với tồn tại xã hội . Do sức mạnh của thói quen, tập quán truyền thống, do những lực lượng xã hội, đảng phái, giai cấp lỗi thời tìm mọi cách duy trì ý thức cũ, chống lại ý thức xã hội mới tiến bộ hơn. 
* Tính vượt trước của tư tưởng tiến bộ khoa học .
Tư tưởng của con người, nhất là tư tưởng triết học, khoa học, nghệ thuật có thể đóng vai trò dự báo tương lai, tìm ra được khuynh hướng phát triển chỉ đạo hoạt động thực tiễn của con người.
* Tính kế thừa trong sự phát triển của ý thức xã hội. Những quan điểm và lý luận của mỗi thời đại không xuất hiện trên mảnh đất trống không, mà được tạo nên trên cơ sở những tài liệu lý luận của các thời đại trước, tức là có quan hệ kế thừa với ý thức tư tưởng của thời đại trước. 
* Sự tác động qua lại giữa các hình thái ý thức xã hội trong sự phát triển của chúng. 
Ý thức xã hội được thể hiện dưới nhiều hình thái cụ thể như chính trị, pháp quyền, đạo đức, triết học, nghệ thuật, tôn giáo, khoa học. Mỗi hình thái ý thức xã hội phản ánh một đối tượng nhất định, một phạm vi nhất định của tồn tại xã hội, nhưng giữa chúng có mối quan hệ với nhau .
Sự liên hệ tác động đó làm cho mỗi hình thái ý thức có những tính chất và những mặt không thể giải thích được một cách trực tiếp bằng tồn tại xã hội hay bằng các điều kiện vật chất .
* Sự tác động trở lại của ý thức xã hội đối với tồn tại xã hội :
Đây là một trong những biểu hiện quan trọng nhất của tính độc lập tương đối của ý thức xã hội, biểu hiện tập trung vai trò của ý thức xã hội đối với tồn tại xã hội. 
Ý thức tiến bộ - cách mạng : Thúc đẩy xã hội phát triển 
Ý thức lạc hậu : ngăn cản sự phát triển của xã hội . 
Tóm lại : Ý thức xã hội phụ thuộc vào tồn tại xã hội, nhưng nó có tính độc lập tương đối của nó. Vì vậy nếu chỉ thấy tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội một cách máy móc, sẽ rơi vào chủ nghĩa duy vật tầm thường, ngược lại, nếu tuyệt đối hóa vai trò của ý thức xã hội, không thấy vai trò của tồn tại xã hội sẽ rơi vào chủ nghĩa duy tâm .
Ý nghĩa phương pháp luận :
1. Khi nghiên cưú các hiện tượng ý thức, không được dừng lại ở các hiện tượng ý thức mà phải đi sâu phát hiện những mâu thuẫn của đời sống xã hội là nảy sinh các hiện tượng ý thức ấy .
2. Muốn khắc phục các hiện tượng ý thức cũ – xây dựng ý thức mới phải chú ý tạo lập được hiện thực đời sống, nó là mảnh đất tốt nảy sinh, tồn tại phát triển các hiện tượng ý thức .
3. Coi trọng cuộc cách mạng văn hóa-tư tưởng, có tác động rất mạnh trở lại hiện thực cuộc sống. Có ý nghĩa đối với quá trình hình thành nền văn hóa mới con người mới .

Câu 8: Trình bày quan điểm của TH Mác Lenin về con người và bản chất con người. Theo anh chị con người cần phải làm j để con người phát triển toàn diện.

1.Quan điểm của TH M-LN về con người và bản chất của con người.

1.1 Một số quan điểm của TH trước Mác về con người và bản chất con người.

-CN duy tâm: là một thực thể thuần túy – thực thể tinh thần. Theo họ bản chất con người do sự quyết định của các lực lượng siêu nhiên hay chính tư tưởng, ý thức…Heghen đã nghiên cứu bản chất con người thông qua quá trình tư duy. “ Ý niệm tuyệt đối” giữa vai trò quyết định với con người. Về thực chất Heeghen coi con người là sản phẩm thuần túy của “ ý niệm tuyệt đối”.

-Cn duy vật siêu hình: Coi con người hoặc là một thực thể tự nhiên hoặc là thực thể xh. Bởi vậy họ đã qui đặc trưng bản chất con người theo khuynh hướng tuyệt đối hóa những thuộc tính tự nhiên hoặc thuộc tính xh. Chẳng hạn, Phoiobach đã mắc phải sai lầm khi ông tuyệt đối hóa mặt sinh học của con người hoặc tách con người ra khỏi quan hệ hiện thực của xh hoặc ông qui bản chất con người vào tính tộc loại mà đặc trưng của nó là tình cảm đạo đức, tôn giáo và tình yêu

-Cn tôn giáo: Trong hệ thống thê giới quan tôn giáo coi con người như một thực thể nhị nguyên, là sự kết hợp tinh thần và thể xác. Trong đó linh hồn của con người tồn tại một cách vĩnh cữu và mang tính tuyệt đối.

1.2 Quan niệm của TH M-L về con người và bản chất con người.

1.2.1 Con người là một thực thể thống nhất giữa tính sinh học và tính xh.

-Con người là sản phẩm của lịch sử tự nhiên. Đó là quá trình tạo ra thành phương diện sinh học và thỏa mãn nhu cầu sinh học như: ăn, mặc, ở; nhu cầu tái sản sinh xh; nhu cầu tâm sinh lý...

-Con người còn là chủ thể sản phẩm của lịch sử xh và chính lđ là nhân tố giữa vai trò quyết định cho quá trình hình thành con người, kđ con người có tính xh. Con người về khác con vật về cơ bản ở ba phương diện: quan hệ với thiên nhiên, quan hệ với xh, quan hệ với bản thân.

+ Con người chỉ có thể tồn tại khi thỏa mãn những nhu cầu sinh học, nhưng không phải bất cứ một sp vật chất nào cũng có sẵn trong tự nhiên mà chủ yếu đều do quá trình sáng tạo của con người thông qua lđ.

+Xh không phải là một thực thể tồn tại độc lập bên ngoài mặt sinh học, xh là phương thức cho con người thỏa mãn tốt hơn những nhu cầu sinh học ngày càng có tính hợp lý và văn minh hơn.

1.2.2 quan điểm của th Về bản chất con người.

Trong tác phẩm luận cương về Phoiobach, M nói: bản chất của con người không phải là một cái j đó chung chng trừu tượng, cơ hữu của những cá nhân riêng biệt mà trong tính hiện thực của nó bản chất của con người là tổng hóa các mối quan hệ xh.

+ Khi xem xét bản chất của một con người không đặt con người đó vào những hoàn cảnh cụ thể mà ở đó có thể nảy sinh các mối quan hệ.

+ Bản chất con người là tổng hòa các mối quan hệ xh: tất cả những QHXH đều tham gia vào việc hình thành bản chất con người trong đó quan hệ vật chất, quan hệ kinh tế thường là những quan hệ có tính chất quyết định.

+ Khi xem xét bản chất con người thì cần chú ý đến quan hệ ..... nhưng thường không giữa vai trò quyết định.

Bản chất con người không được xây dựng một lần mà trong quá trình sống con người không ngừng hoàn thiện bản chất của mình.

Khi xđ bản chất con người nền tảng sinh học đến đâu thì quan hệ xh đến đó.